1. Formalne założenie hodowli

Rejestracja, przydomek, regulacje prawne, wymagania hodowlane wobec Beauceronów.

    Jeśli decyzja o założeniu hodowli została już przez Ciebie podjęta (a jest to bardzo poważna decyzja!!!!) musisz wystąpić za pośrednictwem swojego oddziału Związku Kynologicznego w Polsce do Zarządu Głównego o zatwierdzenie PRZYDOMKA HODOWLANEGO. Wypełniasz w tym celu stosowny formularz (dostępny w oddziale). Podajesz na nim kilka propozycji przydomka hodowlanego, zaczynając od tego, na którym najbardziej Ci zależy. Nadany hodowli przydomek będą nosiły wszystkie szczenięta, które urodzą się w Twojej hodowli bez względu na rasę. Jest to swoiste "nazwisko" każdego ze szczeniąt, natomiast rejestrując szczenięta (występując o wydanie im metryk urodzenia) należy podać także ich imiona. Imiona szczeniąt z jednego miotu MUSZĄ zaczynać się na tą samą literę, natomiast imię psa w dokumentach będzie zawsze pisane wielkimi literami a przydomek małymi, np. OMEGA Astra Canina. Przydomek może być pisany po albo przed imieniem psa, co również ustala się rejestrując przydomek, np. Na Przykład GLORIA. Przydomek po zatwierdzeniu jest chroniony przez Zarząd Główny, może również zostać wpisany na wniosek hodowcy do Międzynarodowego Repertorium Przydomków FCI.
    W Polsce nie ma żadnych formalnych wymagań wobec osoby prowadzącej hodowlę, jednak od przyszłego hodowcy należy oczekiwać możliwie jak najszerszej wiedzy z zakresu zootechniki, a więc znajomości fizjologii rozrodu psów, ich anatomii, genetyki oraz znajomości pielęgnacji ciężarnej suki i prawidłowego odchowu szczeniąt. Należy również oczekiwać wiedzy z zakresu psich chorób oraz prawidłowych zachowań między zwierzętami, oraz między zwierzętami a ludźmi. Bowiem związek między hodowcą a właścicielem psa z jego hodowli powinien trwać aż do ostatniego dnia życia psa. Hodowca musi więc umieć doradzić właścicielowi psa jak prawidłowo wychować psa, jak go chronić przed chorobami i jak się nim opiekować aż do starości.  Pomocne w zdobyciu wiedzy kynologicznej mogą być książki (literatura) albo porady doświadczonych hodowców. Poniżej zamieszczam wiele cennych porad na temat hodowli Beauceronów Pani Monique Reverdy - francuskiej hodowcy Beauceronów z ponad 30 - letnim stażem prowadzącej jedną z najsłynniejszych francuskich hodowli "Des Assiers".

Prześwietlenie (zdjęcie rentgenowskie) na dysplazję wykonuje się Beauceronowi po ukończeniu przez niego 15 miesięcy. Jego wynik musi być odczytany oraz wpisany do rodowodu przez jednego z uprawnionych do tego lekarzy weterynarii. Ich lista aktualna od 26 lipca 2003 roku znajduje się poniżej:

Testy psychiczne przeprowadza dany oddział Związku. Terminy testów znajdują się w terminarzu imprez kynologicznych na dany rok i zwykle informacje o nich można uzyskać w sekcji szkoleń swojego oddziału. Testy wykonuje się psom, które ukończyły minimum 15 miesięcy.

1. Zachowanie wobec ludzi (pies z przewodnikiem) Pies na smyczy, z przewodnikiem chodzi wśród spokojnie poruszającej się grupy ludzi (5-8 osób), na obszarze ok. 25-30 m. Pies, na polecenie przewodnika powinien spokojnie reagować na dotknięcie obcego człowieka. Test zaliczony, kiedy nie występują oznaki agresji ani strachu.

2. Zachowanie wobec ludzi (pies bez przewodnika) Pies przytrzymany na smyczy w odległości ok. 15 m przed szpalerem 5-8 osób idących spokojnie, w odstępach nie większych niż 1,5 m, bez dodatkowych gestów, wymachów rękami itp. Ok. 10 m za środkiem szpaleru znajduje się przewodnik, który przywołuje psa. Test zaliczony: pies powinien przybiec do przewodnika najkrótszą drogą, pomiędzy ludźmi. Obiegnięcie szpaleru bokiem, wyraźny lęk, pies nie zalicza testu.

3. Reakcja na sytuacje prowokujące Przewodnik prowadzi psa na luźnej smyczy. Z boku, z odległości do 10 m przebiega pozorant (bez rękawa i kombinezonu), ok. 5 m przed psem, nie prowokując go jakimkolwiek dodatkowym zachowaniem. Test zaliczony, kiedy pies zachowa się spokojnie, bez chęci pościgu, czy reakcji agresywnej. Może wykazać zainteresowanie lub obojętność.

4. Reakcja na sytuacje nietypowe Przewodnik idzie z psem prowadzonym na luźnej smyczy. W ich kierunku, w pobliże nadchodzących (ok. 4-5 m) zostaje rzucona torba (reklamówka) wypełniona puszkami po piwie ew. innymi, do których włożone są grzechoczące kamyki ew. nakrętki, gwoździe itp. W miarę możliwości - ww. torba zawieszona jest na lince, przerzuconej przez gałąź. Kiedy przechodzi przewodnik z psem (w odległości 4-5 m od drzewa) linka zostaje puszczona i torba spada. Pies może odskoczyć lub w inny sposób zareagować, ale po chwili powinien spokojnie podejść ew. obwąchać torbę lub zachować się obojętnie. Test zaliczony, kiedy pies zachowa się w ww. sposób. Nie zalicza testu paniczna ucieczka, strach, wleczenie psa w kierunku torby.

5. Reakcja na strzał Strzał z pistoletu startowego oddany z odległości 30 kroków od idącego z przewodnikiem psa, trzymanego na luźnej smyczy. Test zaliczony kiedy brak lęku. Może być reakcja w postaci zwrócenia szczególnej uwagi na strzelającego itp.

 

6. potwierdzeniem spełnienia powyższych wymagań jest adnotacja w rodowodzie (pieczęć wraz z datą i podpisem) "SUKA HODOWLANA" dokonana przez Kierownika Sekcji owczarków w danym Oddziale Związku,

7. suka traci uprawnienia hodowlane z dniem 31 grudnia roku, w którym ukończyła 8 lat.

Pełna treść "Regulaminu Hodowli Psów Rasowych"
Związku Kynologicznego w Polsce - tutaj (załącznik dotyczący rasy beauceron)

3. Hodowla Beaucerona we Francji - Porady Monique Reverdy

za "Le Beauceron" Monique Reverdy, wyd.Editions Artemis, Losagne 2003

    Bycie hodowcą jest przede wszystkim rodzajem PASJI. Bierze się z miłości do psów, szczególnie do tej jednej jedynej rasy, którą chcielibyśmy uchronić. We Francji prowadzenie hodowli jest dobrze określone przepisami, które każdy hodowca musi znać. Prawo Francuskie zabrania prowadzenia hodowli w miastach. Hodowli nie wolno też prowadzić jeśli nie ma się minimum 100m2 powierzchni mieszkalnej. Hodowca posiadający od 10 do 50 psów musi ją zgłosić do stosownych urzędów (podatkowych i ubezpieczeniowych) a na hodowlę z powyżej 50 psami trzeba uzyskać pozwolenie. Tak jak w Polsce hodowla musi mieć przydomek, który wpisywany jest do metryki urodzenia każdego szczenięcia urodzonego w tej hodowli. Z chwilą rozpoczęcia hodowli, hodowla podlega wszystkim regulacjom Francuskiego Związku Kynologicznego a hodowca wydanym przez Związek prawom i obowiązkom.
    Hodowcą nie zostaje się z dnia na dzień. Nie jest to proste zajęcie, które pozwala zarabiać dużo pieniędzy i nic nie robić. Wielu ludzi już rozczarowało się, sądząc, że wystarczy mieć parę psów, rozmnażać je i sprzedać szczenięta. Hodowca musi móc poświecić czas na prowadzenie księgowości, naprawę i zakup wyposażenia do hodowli a przede wszystkim na opiekę nad psami - codzienne karmienie, zapewnienie ruchu, pielęgnację, opiekę nad szczeniętami, itd.
    Prawo francuskie wymaga od hodowców posiadania odpowiedniego wykształcenia (zootechnika lub podobne) albo odbycia specjalistycznego stażu i uzyskania certyfikatu. Staż jest podzielony na 3 moduły sprawdzające wiedzę kandydata. Program edukacyjny dla hodowców został stworzony przez specjalną Komisję przy Francuskim Związku Kynologicznym (SCC). Zakres wiedzy jaką należy posiadać aby pomyślnie zakończyć staż i uzyskać certyfikat jest bardzo szeroki. Należy przede wszystkim bardzo dobre znać się na psach. Niezbędna jest wiedza na temat ich zdrowia i genetyki (selekcja i reprodukcja). Należy też znać psią psychologię aby zrozumieć prawa jakimi rządzi się stado.

Selekcja reproduktorów

    Wybierając reproduktory należy wyeliminować wszystkie psy posiadające jakiekolwiek anomalie w wyglądzie zewnętrznym lub psychiczne (bojaźń, agresja). Potwierdzeniem wysokiej jakości reproduktorów są wystawy. Ale każdy hodowca powinien sam umieć wybrać do hodowli psy jedynie o najwyższej jakości, biorąc również pod uwagę jakość przodków. Lepsze rezultaty osiąga się kojarząc psa z suką o równie wysokiej jakości pod względem budowy jak i charakteru. Dobra selekcja wymaga od hodowcy wiele pracy a czasami też przemierzenia wielu setek kilometrów, ponieważ doskonały reproduktor nie zawsze może mieszkać blisko nas. Rozmnażanie tylko doskonałych reproduktorów jest gwarancją postępu w hodowli.

Rozmnażanie (krycie, inseminacja)

   Jeśli już znaleźliśmy dla naszej suki odpowiedniego kandydata "na męża" i ojca jej szczeniąt, należy pomyśleć o przygotowaniu suki do krycia oraz o organizacji ich "ronde-vous". Kilka dni przed kryciem należy sukę odrobaczyć. Jeśli daleko będziemy podróżować z suką do psa, należy przewidzieć 1 dodatkowy dzień na odpoczynek. Uważa się, że suka jest gotowa do krycia 13-go dnia cieczki, jednak krycie może nastąpić między 8 a 15 dniem. Należy pamiętać, że suka może być gotowa nawet przed 8 dniem albo po 15 dniu cieczki dlatego należy sukę poddać wcześniej obserwacji weterynaryjnej tak aby znaleźć optymalny moment do krycia, szczególnie jeśli musimy daleko jechać do psa. Normalnie psy sobie radzą same doskonale bez pomocy człowieka. Zdarzają się jednak suki, które są zbyt trudne do pokrycia. Wówczas z pomocą może przyjść weterynarz i dokonać inseminacji. Inseminację można również wykonać jeśli niemożliwe lub zbyt skomplikowane jest dojechanie suki do psa reproduktora. Wówczas nasienie pobiera się od psa i transportuje w specjalnych schłodzonych warunkach do suki, gdzie weterynarz dokonuje inseminacji.

Ciąża

    Badanie na wykrycie ciąży należy i można przeprowadzić dopiero po 1,5 miesiąca po kryciu. Podczas ciąży nie należy traktować suki w żaden specjalny sposób, ona nie jest przecież chora, więc nie należy zmieniać jej dotychczasowego trybu życia. Należy zapewnić jej tyle ruchu ile miała przed ciążą gdyż wysportowane suki mają mniej problemów z porodem. Nie należy też zmieniać jej pożywienia przed 5-tym tygodniem ciąży, kiedy to należy zwiększyć kaloryczność karmy. Odrobaczyć sukę należy na 10 dni przed planowanym porodem a także 10 dni po porodzie i co 15 dni od odstawienia szczeniąt od karmienia. Na kilka dni przed porodem należy też przygotować suce miejsce gdzie urodzi swoje dzieci i gdzie będzie mogła je odchować. Miejsce powinno być ustawione tak aby łatwo było w nim o dostępu do świeżego powietrza oraz abyśmy my mieli do niego dostęp. Nie można zapomnieć o lampie / grzejniku, która zapewni odpowiednią temperaturę otoczenia w kojcu. Kojec powinien być wyścielony miękką wykładziną pokrytą do porodu prześcieradłem, które będziemy mogli często zmieniać. Na kilka dni przed porodem suka powinna zacząć interesować się swoim kojcem i przyzwyczajać do niego. Bardzo ważne aby czuła się w nim bezpiecznie i komfortowo.

Poród

    Suka zmienia swoje zachowanie i tyje w sposób widoczny na 2 tygodnie przed porodem. Sygnały zbliżającego się porodu mogą być następujące: nerwowość i chodzenie z konta w kont dookoła kojca, srom robi się bardziej nabrzmiały i wypływa z niego śluz będący naturalnym nawilżaczem dla ścianek pochwy, sutki stają się nabrzmiałe i może pojawić się w nich już pokarm, ale najważniejsza jest temperatura. Mierząc temperaturę każdego dnia zauważymy jej ciągły spadek, a nagły jej wzrost jest zapowiedzią rychłego porodu. Wówczas suka powinna sama położyć się w swoim kojcu. Możemy asystować naszej suce podczas porodu wspomagając ją słowami otuchy. Jednak nie wolno niepokoić suki zapraszając "widzów" lub osoby, których suka nie zna. Obecność weterynarza też nie jest wskazana, chyba, że dzieje się coś niepokojącego. Dlatego przed porodem należy umówić się z zaprzyjaźnionym weterynarzem i omówić możliwość przebiegu porodu oraz mieć możliwość zawołania go jeśli będzie taka konieczność. Pierwszy szczeniak powinien pojawić się na 3 - 4 godziny po pierwszym skurczu. Jeśli tak się nie stanie należy natychmiast wezwać weterynarza, gdyż szczeniaki mogą mieć problem z przyjściem na świat w naturalny sposób a suka może nie mieć wystarczająco silnych skurczów. Nie wpadajmy jednak w panikę gdyż natura stworzyła wszystko poprawnie. Szczeniaki powinny przychodzić na świat co 15 minut. Pierwszego szczeniaka suka wydobywa z "woreczka", w którym się on urodził i zjada łożysko. Matka przegryza pępowinę i robi swojemu dziecku pierwszą toaletę. Następnie szczeniaczek trafia do sutka i "wciąga" pierwszy najważniejszy łyk matczynego pokarmu, tzw. siarę zawierającą przeciwciała chroniące szczenięta przed bakteriami świata zewnętrznego. Każdy następny szczeniak rodzi się w ten sam sposób i jest tak samo traktowany przez matkę. Po porodzie należy sukę koniecznie pochwalić, następnie wyczyścić kojec i wymienić wyściółkę brudną od krwi i wód płodowych. Można również przetrzeć srom suki środkiem antyseptycznym.

Odchów

    Podczas kolejnych dni po porodzie należy kontrolować temperaturę otoczenia w kojcu. Przez pierwsze 10 dni nie może ona spaść poniżej 30 stopni, przez następne 20 dni poniżej 25 stopni i o 20 stopni od pierwszego miesiąca po porodzie. W celu utrzymania wysokiej temperatury w kojcu można umieścić nad kojcem specjalną lampę z termostatem. Suka słabo znosi tak wysoką temperaturę więc może często wychodzić z kojca. Jednak nie przeszkadza jej to w doskonałej opiece nad swoim potomstwem.
    Każdego dnia o tej samej porze można ważyć szczeniaki aby móc odnotowywać jej wzrost. Każde szczenię ma taki sam dostęp do pokarmu matki jednak należy zwracać uwagę czy nie ma wśród szczeniąt wybitnego żarłoka, który ciągnie pokarm bez ustanku odbierając go rodzeństwu. Każdy z maluchów powinien móc jeść wtedy kiedy jest głodny. Kolorowe wstążeczki na szyjkach szczeniaczków umieszczone zaraz po porodzie pozwalają je rozróżnić po kolorach i odnotowywać  ich rozwój: wagę oraz różnice w zachowaniu. Wstążeczki możemy przygotować dłuższe gdyż należy je wraz ze wzrostem szczeniąt poszerzać. Te wstążeczki muszą być luźno zawiązane. W czasie karmienia suce należy zapewnić specjalną karmę bogatą w wapń, fosfor, sole mineralne oraz witaminy. Musi mieć także stały dostęp do świeżej wody.
    Każdego dnia należy zmieniać wyściółkę w kojcu (często stosuję się sianko, wiórki drzewne). Podstawą dobrej hodowli jest utrzymanie pomieszczenia gdzie przebywa suka ze szczeniętami w idealnej czystości. Wszystkie pojawiające się zbrudzenia muszą być regularnie sprzątane w ciągu dnia. Doskonała higiena jest podstawowym warunkiem zdrowia psów. Dodatkowo, o wiele przyjemniej jest trzymać w dłoniach i tulić czystego szczeniaczka.
Już od 3 - 4 tygodnia można zacząć podawać szczeniakom karmę dla nich przeznaczoną. Specjalnie zbilansowana dla młodych szczeniąt karma jest produkowana przez wiele firm.
    Od 6-go tygodnia szczenięta stają się już dużo bardziej samodzielne. W tym czasie matka zaczyna się od nich coraz częściej oddalać. Z radością odzyskuje wolność i coraz częściej jest zmęczona wariactwami swoich dzieci. Nie oznacza to jednak, że zupełnie traci zainteresowanie swoim potomstwem. Rolą hodowcy jest w tym czasie większe zainteresowanie szczeniętami i ich prawidłową socjalizacją. Szczenięta należy jak najczęściej dotykać, głaskać, bawić się z nimi aby nauczyły się dobrych relacji z człowiekiem. Obowiązkiem hodowcy jest również prawidłowe rozpoczęcie ich socjalizacji, które MUSI być kontynuowane już u nowego właściciela. Ważne jest zapoznanie szczeniaka z jak największa ilością dźwięków (warkot samochodów, śpiew ptaków, hałas odkurzacza, suszarki do włosów), obrazów (słońce, piasek, asfalt, wnętrze samochodu, deszcz), sytuacji (jazda samochodem, schody, zostawanie samemu na króciutko, zabawa z dziećmi i osobami obcymi, spacer po ogrodzie).

Szczenię w nowym domu

    Zadaniem hodowcy jest zapoznanie nowej rodziny swojego szczeniaka z zasadami jakich muszą się oni nauczyć aby ich nowa czarna kulka wyrosła na zdrowego i szczęśliwego psa. Niejeden nowy właściciel beaucerona jest zdumiony tym jak szybko ze szczeniaka wyrasta dumny i silny pies. Dlatego edukacja szczenięcia powinna zacząć się już od pierwszych dni z nim spędzonych.
    Zwykle szczenię odbierane jest od hodowcy około 8-go tygodnia  życia i jest to najlepszy moment. Jeśli szczenię nie zostało zapoznane w hodowli z samochodem to poza obcymi mu jeszcze osobami, w dniu opuszczenia rodzinnego domu samochód jest kolejna rzeczą jaką odkryje.

4. Literatura